جاذبه‌های طبیعی

جاذبه‌های طبیعی

1- آبشار کالاش (باغ امینی)

باغ امینی در انتهای خیابان هفت چشمه قرار گرفته است و معروفیت آن به خاطر وجود آبشار و صخره در داخل باغ است.

کالاش دارای دو استخر است که یکی بیرون از باغ، کنار درب ورودی باغ است و دیگری استخری است که آب ریزش از صخره‌ها در آن جمع می‌شود.

قسمتی از شمال و غرب باغ امینی دارای دیواره عمودی سنگی است که بین بیست الی سی متر ارتفاع آن می‌شود. در محلی از زیر دیواره سنگی فوق یک محوطه خالی غار مانندی وجود دارد که آب به صورت زیبا و تماشایی از سقف آن می‌چکد. دیواره‌های سنگی همه از جلبک پوشیده شده است.

کالاش به علت نزدیکی به شهر و جاده ماشین رو و زیبایی‌اش مشهور است و گردشگران بسیاری به آنجا می‌روند، اما متأسفانه به لحاظ خصوصی بودن باغ و آب ریزشی از صخره که برای آبیاری باغ به کار می‌رود، امکان بازدید برای همگان به آسانی میسر نیست.

2- غار دامجی قیه

چشمه آبشاری است از سنگ آهک تراوش می‌کند و به لحاظ اشكال حاصل از تراوش آب و جنس آهکی سنگ‌ها احجام زیبایی را در سطح سنگ ایجاد نموده است.

این منطقه بالاتر از روستای درق است و چشم‌انداز زیبا و آرام‌ بخشی را ایجاد کرده است و شرایط آب و هوایی و زیبایی مناظر در اقامت چند ساعته تا یک روزه در جوار آن و تناول یک وعده غذا بسیار رضایت‌بخش و دل‌نشین خواهد بود.

چله خانه نیز به فاصله کمتر از صدمتر از دامجی قیه واقع است. محیط آن به صورت غار کوچکی است که از سقف آن آب چکه می‌کند و در بین باغات روستای درق و در شمال شهر زنوز واقع است و بازدید از آن خالی از لطف نیست.

3- غارهای باجالار سیغیناق

بنا به حکایات و شنیده‌ها از اهالی این غار با دو دهنه که دهنه‌های آن در ارتفاع چند متری از سطح زمین قرار دارد و دارای طول زیادی است. اما بر اثر ریزش قسمت‌هایی از آن تنها حدود ۸ متر در آن می‌توان پیش رفت و دارای چند اتاق در مبدأ ورودی داخل غار است و بنا به شنیده‌ها از سالمندان در زمان حمله گرجی‌ها به زنوز مخفیگاه زنان و کودکان شهر بوده است.

یکی از غارها در کوچه سیدلر در جنوب رودخانه و بالاتر از باغات قرار دارد و دیگری در منطقه شمال قیزیل کرپی در محل شکستی صخره سنگ‌ها قرار دارد. متأسفانه تاکنون اقداماتی جهت شناسایی و بررسی بر روی این غار صورت نگرفته است و همچنین پله‌ای جهت دسترسی به آن ایجاد نگردیده است.

4- صخره‌های سیلدیریم

این صخره‌ها در انتهای غربی کوه‌های بره‌سر است و باغ‌های حومه زنوز از آنجا شروع می‌شود.

این صخره‌ها به صورت دیواره‌های صاف از جنس سنگ است و ارتفاع دیواره‌ها به بیش از ۷۰-۶۰ متر می‌رسد و طول آن بیشتر از ۵۰۰ متر است. این ناحیه تا چند سال پیش ناشناخته بود، تا اینکه در سال‌های اخیر مورد توجه صخره‌نوردان قرار گرفت و صخره‌نوردان بسیاری از مناطق مختلف کشور جذب آن می‌شوند. امروز هم در میان آژانس‌ها، تورهایی با نام سلدرم به این منطقه روانه می‌شوند.

5- باغات پلکانی

باغات پلکانی زنوز در امتداد زنوز چای و در دو سوی آن قرار دارد. اما بخش عمده‌ای از باغات پلکانی زنوز در ناحیه شمالی زنوز چای و تا امتداد ناحیه دیزج زنوزق و میشاند و میراثدان روستای درق به طور یکپارچه وجود دارد. این پیوستگی به قدری است که امکان تفکیک بافت شهری زنوز را از روستاهای زنوزق، کودلر و درق مشکل می‌سازد.

شیب تند ناحیه شمال زنوز چای به دلیل ایجاد باغات پلکانی قابلیت بهره‌برداری کشاورزی پیدا کرده و علاوه بر حفاظت از خاک ویژگی‌های کمربند سبز را در خود دارد. لذا الگوی مناسبی برای اقلیم‌های مشابه است.

تصور اینکه توسعه باغات پلکانی از هزاره سوم تاکنون بصورت مستمر ادامه داشته است، شاید امری شگفت‌انگیز باشد، ولی باغداری این منطقه در ایجاد بافت شهری و ایجاد المان‌های خاص آن نقش زیادی را به خود اختصاص داده است و به لحاظ نقش اقتصادی باغات زنوز در ساخت بستر شهرسازی جایگاه ممتازی را دارد.

در دوره‌های متعدد که شروع آن را می‌توان به شروع کاشت درختان میوه دانست باغات پلکانی زنوز توسعه یافته و حداکثر در دوران صفویه به شکل تکمیل شده حاضر در آمده است.

همچنین بافت ویژه شهر زنوز به نوبه خود به عنوان یکی از جاذبه‌های انسان ساخت زنوز مطرح است. هر  چند توجه کمی به آن شده و با احداث خیابان‌ها بدون توجه به شکل ویژه بافت بخش‌هایی از آن تخریب شده است.

6- تفرجگاه ماهار

در فاصله ۱۵ کیلومتری شمال زنوز کوه‌های ماهار و آغ داش که از طبیعت کم نظیر در کشور و منطقه بهره‌مند هستند.

در بالای قله‌ی ماهار منطقه صاف و هموار به مساحت بیش از صد هکتار وجود دارد و با مناطق پیرامونی و آغ داش که دارای وسعت صدها هکتار است به عنوان یکی از تفرجگاه‌های منطقه شمال غرب شناخته شده است.

وجود گونه‌های مختلف گیاهی خصوصاً سبزی‌هایی چون چیچک، غاز یاقی، سیر وحشی و … آن را بسیار زیبا و دلنشین می‌سازد و در ماه‌های اردیبهشت و خرداد گردشگران بسیاری را از شهرهای دور و نزدیک به خود جذب می‌کند.

7- ارتفاعات سلطان سنجر

تنها جاذبه اشاره شده در طرح جامع گردشگری استان در ناحیه زنوز و پیرامون آن است. قله کوه که در بند داغی نامیده می‌شود، یک مخروط آتشفشانی است که ۳۱۶۸ متر از سطح آب‌های آزاد ارتفاع دارد.

کوه سلطان سنجر که توسط اهالی امروزه سلطان زنجير نامیده می‌شود در شرق شهر زنوز قرار دارد. نام این کوه منتسب به سلطان سنجر خوارزمشاه است و حکایت است که شاه خوارزمشاه پس از شکست خود به ارتفاعات این کوه پناه می‌برد و در دامن پیر زاهدی که در ارتفاعات این کوه برای خود دیری ساخته بود پذیرفته می‌شود.

امروزه آرامگاه پیر زاهد به عنوان زیارتگاه مورد توجه شهروندان و شهرهای همجوار است. اما به جهت پوشیده بودن آن از برف در تمام فصول تنها امکان صعود در ماه‌های گرم سال برای عموم میسر است.

همچنین این کوه به واسطه ارتفاع مناسب و برفگیری خوبی که دارد، منشأ رودخانه زنوز چای و همچنین مناطق پیرامون این کوه از جمله آبشار گل آخیر که دارای ارزش‌های گردشگری مناسب است. دره زنوز از حوزه آبگیری آن بهره‌مند است و یکی از ارکان توسعه کشاورزی و باغداری در مناطق اطراف زنوز است.

9- دامنه کوه سویوخ بلاغ

در ۲۰ کیلومتری شرق زنوز و در دامنه کوه‌های سلطان سنجر واقع است و از لحاظ پوشش گیاهی و زیست ‌جانوری با کوه ماهار بسیار مشابهت دارد، اما دسترسی به آن از لحاظ شرایط توپوگرافی نیاز به پیاده‌روی در شیب تند در حدود ۳۰۰ متر دارد و بیشتر محل اختصاصی شهروندان زنوزی است. همچنین در ماه اردیبهشت زیبایی فریبنده‌ای دارد.

10- رودخانه زنوز چای

رودخانه زنوز چای خود از نظر اکوژئوتوریسم حایز اهمیت است. رودخانه طغیانی بوده و در فصول طغیان خود سنگ‌های بسیار بزرگی را با خود به پایین دست حمل کرده است که در نوع خود با توجه به اندازه فعلی بستر قابل توجه است. وجود باغات در اطراف رودخانه که در بخش قبل به آن اشاره شد، و بندهای سنتی که برای بالا آوردن سطح آب و آبیاری باغات از آنها استفاده می‌شود. چشم‌اندازهای زیبایی‌ را خلق کرده است.

11- چشمه‌ها

در زنوز قدیم بیش از ۵۰۰ چشمه وجود داشته و اکثر آنها به علت موقعیت زمین به سوی قبله جاری می‌شدند. در برخی نوشته‌ها تعداد این چشمه‌ها ۳۶۰ یا ۳۷۰ عدد ذکر شده است و اکنون نیز اکثر آنها در حیاط منازل، باغات و کوچه‌ها موجود هستند و جریانشان سرسبزی خاصی را در سراسر این منطقه به وجود آورده است.

از جمله این چشمه‌ها می‌توان عبدالله چشمه سی، پاشا سویی، مرکو یا ملک آب، نهر دو شان، کند آرخی، ابوالفتح چشمه سی، علی سویی، خطیب، عزیز چشمه سی و غیره را نام برد.

آب های معدنی برای نوشیدن، آب تنی و غیره مورد استفاده قرار می‌گیرد.

در منطقه زنوز که بعضی از کوه‌های آن سابقه‌ای آتشفشانی دارند تا حالا چند آب معدنی شناسایی شده که به قرار زیر است:

1 قوش سویو: این آب از دامنه‌های جنوبی کوه سلطان سنجر بیرون می‌آید و اهالی محل عقیده دارند اگر دسته سارها به محصولات محلی حمله کند یک نفر مقداری از آب سرچشمه را در ظرفی بسته بدون توقف و بدون صحبت کردن با کسی در راه و بدون نگاه کردن به عقب خود به محل برده و آنجا روی زمین بپاشد، دسته سارها فورا محل را ترک می‌کنند.

2 ترش سو: این آب از پایین باغات شورسو دره سی بیرون می‌آید، مزه آن ترش و رنگ آن هنگام بیرون آمدن از زمین کاملا سرخ است ولی بعد از مدتی رسوب‌گذاری کرده و زلال می‌شود.

3 مورسو: این آب در ۱۰۰ متری داش چشمه در روستای کوه کمر واقع است، آب آن گس است.

12- گورچینیک دره سی

روستای هریس در ۷ کیلومتری روستای کوه کمر قرار دارد. جاده‌ای که به روستای هریس منتهی می‌شود، همان جاده‌ای است از زنوز گذشته و به طبیعت ماهار می‌رسد. سرتاسر طبیعت هریس دیدنی است اما دیدنی‌ترین جای آن گورچینیک است.

در این مکان رود آغ چای از میان صخره‌هایی می‌گذرد که طول این صخره‌ها حدود ۵۰۰ متر است، این صخره‌ها مانند دو دیواری هستند که فاصله آنها بین دو الی دوازده متر متغیر است و چندین آبشار زیبا درون این صخره‌ها وجود دارد و کبوتران بسیاری درون این صخره ها زندگی می‌کنند که دائما در حال پرکشیدن در اطراف بوده و زیبایی این مکان را دو چندان می‌کنند. به همین دلیل نام این مکان را گورچینیک که به معنی کبوتران است گذاشته‌اند.